Leven met de Mekong

DOOR JOEP JANSSEN

leven-met-de-mekong

Leven met de Mekong.

In dit boek schetst architect Joep Janssen in een persoonlijke reportage de omgang van Vietnamezen met de gevolgen van de klimaatverandering en verstedelijking.

tweede-deel-van-leven-met-de-mekong

Fascinatie

Ontstaan uit persoonlijke fascinatie. Fascinatie voor het land Vietnam en de recente geschiedenis van dat land en de contacten met het Nederlandse.

Foto essays

Een rijk geïllustreerd boek met foto essays van Wytske van Keulen. Haar portretten van bewoners laten zien hoe mensen in hun eigen leefomgeving veerkrachtig initiatieven nemen om te overleven en te profiteren van het wassende water.

Interviews

Veel interviews met boeren en stadsbewoners, maar ook met Nederlandse ingenieurs die betrokken zijn bij plannen voor een betere kustverdediging in Vietnam.

in-de-media

In de media.

Tuoi Tre News
Trouw
MO* Mondiaal Nieuws
Travel Valley
De Aziatische Tijger
RTL Z
enthousiaste-lezers

Enthousiaste lezers!

  • Alleen al de prachtige sfeerbeelden, maken dit reisverslag een blik waard.

    De Aziatische Tijger
  • Een mooi boek, zowel geschreven als geïllustreerd.

    John Kleinen - Universiteit van Amsterdam
  • Het is een prachtig boek geworden dat je een uniek beeld geeft van Vietnam, van buitenaf en ook van binnenuit.

    Travel Valley
  • De auteur heeft bij wijze van spreken de ogen en oren van de mensen uit Vietnam zelf geleend.

    Steven Slabbers - Bosch Slabbers Landschapsarchitecten
  • Het is een interessant boek omdat het de impact van klimaatverandering in begrijpelijke taal in beeld brengt.

    Hanh Do - Vietnam Consult & Trading
inhoud

Inhoud.

In vogelvlucht over Ho Chi Minhstad

De botsing tussen explosieve stadsuitbreiding en stijgend water.

Herinnering aan het Hollandse landschap

Een korte geschiedenisles en Nederlandse wateroplossingen voor on-Nederlandse problemen.

Rondje Ho Chi Minhstad

Hoe het water rijkdom bracht en weer uit het straatbeeld verdween.

Op bezoek in de zeventiende eeuw

Het Amsterdamse grachtenhuis als veerkrachtig alternatief voor sloop en nieuwbouw.

Zeewaarts!

De stedelijke groei brengt de Saigonrivier in het nauw, Nederlanders denken mee over oplossingen voor wateroverlast.

De boer op

Slim meebewegen met de klimaatverandering.

presentatie

Presentatie.

De boekpresentatie vond plaats op 27 november 2015 in de Fenix Food Factory in Rotterdam. Experts gingen met elkaar in gesprek over de vraag hoe Nederland waterkansen benut in Vietnam. Het boek werd uitgereikt aan de heer Van Ommeren van het Interdepartementaal Water Cluster van de Rijksoverheid.

Video
proloog

Proloog.

Als kind raakte ik al gefascineerd door Vietnam. Met mijn vriendjes speelde ik de oorlog na die we kenden van tv, van het programma Tour of Duty. Het moet 1987 zijn geweest, ik was 10.

Later, op de middelbare school, ontwikkelde mijn politieke bewustzijn. Vietnam, zo begreep ik uit de media, was een eigenaardige mengeling van ontluikend kapitalisme onder de paraplu van een streng communistisch regime. Nederlandse idealisten steunden het regime met medische hulp. En ik droomde ervan het land te bezoeken nog voordat er niets meer over zou zijn van het communisme – een relict van de oorlog met de Amerikanen.

Mijn fascinatie voor Vietnam nam verder toe nadat ik in 2004 als architect was afgestudeerd. In de jaren dat ik bij Soeters Van Eldonk architecten werkte, hield ik me vooral bezig met de rol van het water in de stad en de ruimtelijke ontwikkeling van waterfronten. Ik boog me over de vernieuwing van Hollandse watersteden met hun grachten, pleinen, dammen en dijken. Ik leerde dat water aantrekkelijke woonmilieus oplevert en ervoor zorgt dat meer neerslag opgevangen kan worden. Want het was een bekend mantra onder stedenbouwkundigen: het water heeft meer ruimte nodig omdat het klimaat verandert.

In de talloze publicaties die ik over dit onderwerp las werd veelvuldig aandacht besteed aan Vietnam omdat het een van de meest door klimaatverandering bedreigde landen ter wereld is. Dat is niet vreemd als je bedenkt dat het land bestaat uit twee delta’s – de Rode Rivierdelta in het noorden en de Mekongdelta in het zuiden – en een lange smalle kuststrook die ze met elkaar verbindt.

De dreiging van de klimaatverandering deelt Vietnam met Nederland – maar het Zuidoost-Aziatische land zal nooit in staat zijn zich tegen die dreiging te beschermen zoals wij dat al sinds de middeleeuwen hebben gedaan. Met zijn duizenden kilometers rivieroevers en zeekust is de aanleg van dijken er ondenkbaar, alleen al vanwege de kosten. Maar hoe gaan de Vietnamezen dan met het wassende water om? Kan het land leren van onze inspanningen. En andersom misschien? Ik wilde het naadje van de kous weten en besloot een boek te schrijven.

Mijn verhaal moest gaan over de stedelijke groei en het opkomende water in de Mekongdelta. Het viel me op dat de discussie over de inrichting van delta’s werd gedomineerd door wetenschappers, ingenieurs en beleidsmakers, die op conferenties en in deltaprogramma’s hun nieuwste ideeën presenteerden. Op die bijeenkomsten waren nooit de gewone bewoners van de delta aanwezig, de boeren en burgers die al generatieslang knowhow ontwikkelen om beter om te gaan met de grillen van het water.

In de termen van de Franse antropoloog Claudes Levi-Strauss botsen die werelden van de ingenieur en de bricoleur, de knutselaar. Waar volgens hem het wetenschappelijk denken van de ingenieur zich richt op de abstractie en het nieuwe, denkt de bricoleur op een ‘wilde’ manier, gericht op de dagelijkse praktijk.

Voor dit boek reisde ik door de wereld van de ingenieur en door die van de bricoleur. Ik ontmoette ingenieurs, beleidsmakers en ontwerpers en tekende hun analyses op. Van Vietnamezen, maar ook van Nederlandse ingenieurs die vanuit ‘Nederlands denken’ voor Vietnam passende oplossingen zoeken. En ik reisde door de Mekongdelta waar ik gastvrij werd ontvangen door boeren en door gewone mensen die in de delta leven en werken en die elk jaar het water in hun omgeving een beetje verder zien stijgen.

Zo komen het wetenschappelijke en het anekdotische samen. Het resultaat is een beeld van Vietnam van buitenaf, maar vooral ook van binnenuit – en de manier waarop de veranderingen, onder druk van bevolkingsgroei, verstedelijking en klimaat, zich nu manifesteren in de wetenschap én in het dagelijks leven van de gewone mensen. En belangrijker nog: hoe passen zij zich hier op aan?

In het voorjaar van 2009 zei ik mijn baan op, pakte mijn koffer en vertrok samen met mijn vriendin naar Vietnam. Ik reisde door de delta van de Mekong en ontmoette Vietnamezen die hier wonen en werken. In de frontlinie van klimaatverandering.

Joep Janssen

Nu in de boekhandel!